مجله اینترنتی سازدهنی
Hohner harmonicas - سازدهنی هونر
Suzuki harmonicas - سازدهنی سوزوکی
Hering harmonicas - سازدهنی هرینگ
Lee Oskar harmonicas - سازدهنی لی اسکار
روش تانگ بلاک (Tongue Block) - قسمت دوم
TB

روش تانگ بلاک (Tongue Block) به عنوان یکی از دو روش اصلی نوازندگی ساز دهنی (در کنار روش پاکر) همواره مورد علاقه گروه زیادی از نوازندگان ساز دهنی (به ویژه در سبک های بلوز و موسیقی کلاسیک) بوده است . برخی از نوازندگان معتقدند که به طور کلی، با روش تانگ بلاک (در مقایسه با روش پاکر) صدای بهتر و گرم تر و رساتری از ساز دهنی تولید می شود و یکی از دلایل انتخاب این روش نوازندگی توسط برخی از نوازندگان ساز دهنی همین مساله عنوان می شود. علاوه بر این، روش تانگ بلاک قابلیت های اجرایی منحصر به فردی در اختیار نوازنده قرار می دهد که بسیاری از آنها با روش پاکر عملی نیستند . در این مقاله به بررسی برخی از تکنیک های به کار رفته در روش تانگ بلاک می پردازیم .

برای این که تصوری کلی از قابلیت های روش تانگ بلاک در ذهن داشته باشید، بهتر است به قسمت اول این مقاله مراجعه نمایید و یک بار دیگر به مرور قابلیت های ویژه این روش از نوازندگی ساز دهنی بپردازید. در این صورت دیگر لزومی به توضیح دوباره درباره قابلیت های اجرایی روش تانگ بلاک و شیوه نواختن تک نت ها با این روش احساس نمی شود و می توانیم مستقیماً به سراغ "تکنیک های خاص" مورد استفاده در این روش برویم .

تکنیک تانگ اسلپ (Tongue Slap)

این تکنیک (که گاهی به اختصار Slap نامیده می شود) یکی از رایج ترین تکنیک های به کار رفته در روش تانگ بلاک است که به ویژه در سبک بلوز کاربرد زیادی دارد و به عنوان جزئی لاینفک از هنر نوازندگی ساز دهنی در سبک شیکاگو بلوز (Chicago Blues) محسوب می شود. هدف اصلی از اجرای تکنیک تانگ اسلپ در هنگام نواختن تک نت ها (Single Notes) این است که نوازنده بتواند با استفاده از قابلیت آکوردی ساز دهنی، تأکید خاصی بر شروع تک نت موردنظرش اعمال نماید. در این باره قدری بیشتر توضیح می دهیم :

همان طور که می دانید برای نواختن تک نت ها به روش تانگ بلاک نوازنده دهانش را به اندازه سه یا چهار سوراخ باز می کند و سوراخ های مجاور سوراخ سمت راست را با زبانش می پوشاند (البته در حالت Right Tongue Block ، یعنی وقتی که نوازنده از سمت راست دهانش سوراخ ها را به صدا درآورد) تا جریان هوا فقط از همان یک سوراخ عبور نماید. حالا فرض کنید نوازنده در لحظه شروع یک تک نت زبانش را به مدت کوتاهی از روی بدنه ساز دهنی بلند کند و دوباره آن را به سرعت بر روی ساز دهنی و به همان حالت قبلی برگرداند. در این صورت در مرحله اول که زبان از روی ساز دهنی بلند شده است، جریان هوا از تمام سوراخ ها عبور می کند و صدای یک آکورد به گوش می رسد. و در مرحله بعد که زبان بر روی ساز دهنی برمی گردد، تنها صدای یک سوراخ ساز دهنی شنیده می شود. به یک نمونه کوتاه از اجرای این تکنیک بر روی تک نت ها گوش دهید ( آهنگ Highway Blues با اجرای چارلی ماسل وایت ) .

نکته مهم در اجرای تکنیک تانگ اسلپ این است که زمان اختصاص یافته به آکورد نهفته (یعنی آکوردی که با بلندکردن زبان از روی ساز دهنی و به صدا درآمدن همزمان سوراخ های مجاور تولید می شود) در زیر هر تک نت اغلب بسیار کوتاه و تقریباً معادل یک نت زینت است که در کسر کوچکی از ضرب و قبل از تک نت اصلی اجرا می شود. در واقع نوازنده برای مسلط شدن بر این تکنیک باید بتواند زبانش را به سرعت و با چالاکی از روی ساز دهنی بلند نماید و در کسری از ثانیه آن را بلافاصله بر روی ساز دهنی برگرداند (این مساله به ویژه در تمپوهای بالا اهمیت بیشتری می یابد). از همین جا می توان وجه تسمیه این تکنیک را نیز دریافت. واژه اسلپ (Slap) از لحاظ لغوی در زبان انگلیسی به دو معنا بکار می رود : یکی «سیلی زدن» و دیگری «پرت کردن» . در این تکنیک هم نوازنده ابتدا زبانش را از روی ساز دهنی بلند می کند و سپس آن را به طرف ساز دهنی «پرتاب می کند» ، و به تعبیری دیگر گویی که با زبانش در صدد «سیلی زدن» به ساز دهنی بر می آید!

تمرین های عملی برای یاد گرفتن تکنیک تانگ اسلپ

در این قسمت از مقاله می خواهیم با ذکر کردن چند تمرین عملی مراحل یادگیری این تکنیک را به شما نشان دهیم . طبیعتا قبل از شروع این تمرین ها لازم است بر نواختن تک نت ها (Single Notes) به روش تانگ بلاک مسلط شده باشید و بتوانید صدای واضح و شفافی از هر سوراخ سازدهنی در آورید .

برای شروع تمرین بهتر است دهانتان را به اندازه 4 سوراخ باز کنید (هم در سازدهنی دیاتونیک و هم در سازدهنی کروماتیک) و نت 4Blow یا 5Blow را به روش تانگ بلاک بنوازید . سپس زبانتان را از روی سازدهنی بردارید و اجازه دهید تا جریان هوا از هر چهار سوراخ سازدهنی به صورت همزمان و یکنواخت عبور نماید . در این حالت صدای یک آکورد 4 نتی شنیده می شود . در مرحله بعد زبانتان را "به آرامی" بر روی سازدهنی برگردانید تا مجددا در وضعیت صحیح و مناسب برای نواختن تک نت قبلی قرار بگیرد . وقتی زبان را به روی سازدهنی بر می گردانید مراقب باشید که فقط صدای تک نت مورد نظرتان به گوش برسد . ممکن است در ابتدای تمریناتتان به دلیل دقیق نبودن موقعیت زبان بر روی سازدهنی صدای سازدهنی از حالت تک نت خالص خارج شود و صدای سوراخ های مجاور هم شنیده شود . اما این مشکل با قدری تمرین و گذشت زمان به زودی برطرف می شود . فقط باید خیلی دقیق به صدای سازتان گوش دهید تا در صورت پی بردن به چنین ایرادی در صدد رفع آن برآیید . در غیر این صورت ممکن است به نواختن سازدهنی در همین حالت نادرست "عادت کنید" و در مراحل بعدی نوازندگیتان وادار شوید زمانی را به ترک این "عادت نادرست" اختصاص دهید . کلید موفقیت در روش تانگ بلاک تمرینات مداوم ، حساب شده و آگاهانه است .

گوش دادن به چند نمونه صوتی می تواند در اجرای این تمرین به شما کمک نماید . نمونه هایی که در این قسمت می شنوید به وسیله جری پورتنوی (Jerry Portnoy) و با یک سازدهنی دیاتونیک 10 سوراخه (با کوک ریشتر) اجرا شده اند و از آنجا که رایج ترین گام سازدهنی در موسیقی بلوز گام A می باشد ، نمونه های انتخاب شده نیز با یک سازدهنی گام A اجرا شده اند . بدیهی است که این تمرین را می توانید با هر گام دیگری از سازدهنی نیز انجام دهید ، به شرطی که در شماره سوراخ ها تغییری ندهید . مراحل تمرین به شرح زیر است :

1 - در نمونه اول ابتدا یک آکورد 4 تایی می شنوید که با دمیدن هوا به داخل 4 سوراخ اول سازدهنی اجرا شده است و سپس با فرود آمدن زبان بر روی سازدهنی صدای ساز به حالت تک نت تبدیل می شود . همان طور که می شنوید تک نت مورد نظر کاملا واضح و خالص است و با صدای هیچ سوراخ دیگری مخلوط نشده است . از طرف دیگر در زمان اجرای آکورد جریان هوا به صورت یکنواخت از تمام سوراخ ها رد می شود و صدای هر چهار نت با وضوح یکسان و مناسب در تشکیل صدای آکورد مربوطه نقش دارد .

در این مرحله از تمرین لازم است توجه خاصی به موقعیت لب ها و زبان بر روی سازدهنی داشته باشید تا هم صدای آکورد را خوب درآورید و هم تک نت مورد نظر را با دقت اجرا نمایید . معمولا در شروع یاد گرفتن این تکنیک ، حفظ موقعیت دقیق زبان و لب ها بر روی سازدهنی قدری دشوار است و ممکن است در زمان نواختن تک نت ها صدای سوراخ های مجاور نیز شنیده شود . اما این معضل با قدری تمرکز و دقت بیشتر در حین اجرای تمرینات ، به تدریج برطرف خواهد شد .

2 - در مرحله بعدی تمرین باید زمان اختصاص یافته به آکورد را "به تدریج" کاهش دهید تا به کسر کوچکی از ضرب تبدیل شود . برای این کار لازم است سرعت حرکت زبان را به تدریج بالا ببرید تا سریعتر بتواند از حالت مربوط به نواختن آکورد به حالت تک نت تک تغییر یابد . در واقع هدف از اجرای تکنیک تانگ اسلپ این است که در شروع هر تک نت ، صدای آکورد نهفته در زیر آن برای مدت کوتاهی شنیده شود . صدایی که در این مرحله از تمرین می شنوید ، احتمالا چیزی شبیه به این نمونه خواهد بود .

در این مرحله هم لازم است تا همانند مرحله قبل بر موقعیت دقیق زبان و لب ها تمرکز نمایید . سرعت را فدای دقت نکنید !

3 - همین تمرین را در مورد نت 4Draw نیز انجام دهید . در این حالت ، وضعیت زبان در مقایسه با مرحله قبلی تمرین هیچ تغییری نمی کند و فقط جهت تنفس شما است که بر عکس می شود .

4 - در مرحله بعدی سعی کنید جابجا کردن سازدهنی را در حین اجرای تکنیک تانگ اسلپ یاد بگیرید . مثلا یک ملودی ساده را انتخاب کنید که برای نواختن آن لازم باشد سازدهنی را به اندازه یک سوراخ به یکی از دو طرف حرکت بدهید . این نمونه می تواند تمرین خوبی در این مرحله باشد :

4b – 4d – 5b – 5d – 6b – 5d – 5b – 4d – 4b

همان طور که می شنوید ، نوازنده در مورد تمام تک نت های این جمله ملودیک از تکنیک تانگ اسلپ استفاده می کند . مراقب باشید که در حین جابجا شدن بین نت ها ، ملودی یا آهنگ از ضرب نیفتد ! آکوردها باید درست در لحظه شروع هر ضرب نواخته شده و بلافاصله در کسر کوچکی از ضرب به تک نت تبدیل شوند .

5 - در مرحله بعدی تمرین سعی کنید "به تدریج" سرعت نواختن قطعه فوق را بالا ببرید (مانند این نمونه ) . به این ترتیب تسلط شما در اجرای تکنیک تانگ اسلپ به تدریج بیشتر می شود و قادر خواهید بود در تمپوهای بالاتر نیز از این تکنیک استفاده نمایید .

6 - این مرحله از تمرین را می توانید به آرتیکولیت کردن اسلپ ها اختصاص دهید (Articulated Slap) . همان طور که در مقاله روش پاکر (Pucker) در نواختن سازدهنی عنوان شد ، برای تاکید کردن بیشتر بر روی تک نت ها می توان از زبان زدن (Tonguing) یا آرتیکولیشن (Articulation) استفاده کرد . آرتیکولیشن در زمان نواختن آکوردها نیز به همان شیوه قابل اجرا است و ترکیب نمودن این تکنیک با تکنیک تانگ اسلپ موجب می شود که تاکید شنیداری و ریتمیک بیشتری در لحظه شروع آکورد ایجاد گردد . در این مرحله از تمرین نواختن آکورد را با ادای سیلاب Ta شروع کنید و بعد صدای آکورد را به تک نت تبدیل کنید (تک نت مزبور بدون آرتیکولیشن اجرا می شود) .

همانند مراحل اول و دوم این تمرین ، ابتدا با نت 4Blow و به آهستگی شروع نمایید (مثل این نمونه ) و بعد به تدریج زمان اختصاص یافته به آکورد را کاهش دهید تا در نهایت به صدایی مانند این نمونه برسید .

سپس این تکنیک ترکیبی را بر روی نت 4Draw نیز تمرین کنید : ابتدا با سرعتی آهسته (شبیه به این نمونه ) و بعد با سرعتی بالاتر ( نمونه بعدی ) .

7 - در مرحله بعدی ، جابجا کردن سازدهنی را هم اضافه کنید و همان ملودی کوتاه ذکر شده در مرحله پنجم تمرین را با استفاده از هر دو تکنیک تانگ اسلپ و آرتیکولیشن اجرا نمایید و به تدریج سرعت نواختن ملودی را بالاتر ببرید (مانند این نمونه ) .

یک نکته کاربردی در مورد تانگ اسلپ که لازم است در حین تمرین به آن توجه داشته باشید این است که برای تاکید کردن بیشتر بر ابتدای یک نت ، نیازی نیست تا آن را با شدت و بلندی بیشتری بنوازید. همین که جریان هوا به طور ناگهانی و سریع از 4 سوراخ به سمت یک سوراخ هدایت شود، خود بخود تاکید شنیداری بیشتری به آن تک نت می دهد . و اگر خواستید تاکید مورد نظرتان را باز هم قوی تر کنید ، می توانید از ترکیب کردن تکنیک تانگ اسلپ با آرتیکولیشن کمک بگیرید (یا همان طور که در ادامه این مقاله اشاره خواهیم کرد ، از تکنیک Pull – Slap استفاده نمایید) .

نمونه های صوتی قبلی همگی بر روی سازدهنی دیاتونیک اجرا شده بودند . اما برای این که با صدای تکنیک تانگ اسلپ بر روی سازدهنی کروماتیک نیز آشنا شوید ، پیشنهاد می کنیم به این نمونه کوتاه با اجرای Winslow Yerxa گوش کنید که صدای حاصل از اجرای این تکنیک را بر روی نت 5Draw نشان می دهد . همچنین در ملودی کوتاه دیگری (که مطابق تصویر زیر نواخته شده) صدای حاصل از این تکنیک را بر روی سایر نت های سازدهنی کروماتیک 12 سوراخه (با گام C ) می توانید بشنوید . وجود علامت ستاره در کنار شماره سوراخ ها به مفهوم آن است که تک نت مورد نظر با تکنیک تانگ اسلپ اجرا شده است .

SlapChrom1

دقت کنید که در آهنگ فوق نت چنگ دوم در ضرب چهارم بدون تانگ اسلپ نواخته می شود و تکنیک تانگ اسلپ فقط بر روی نت های سر ضرب اجرا شده است . در نمونه بعدی (تصویر زیر) تعداد نت های چنگ بیشتر شده و یک تریپلت نیز وجود دارد . اما تکنیک تانگ اسلپ فقط بر روی نت هایی اجرا شده که در سر هر ضرب قرار دارند .

SlapChrom2

از آنجا که نواختن نمونه فوق برای نوازندگان تازه کار ممکن است قدری دشوار باشد ، بهتر است ابتدا به اجرای آن با سرعت آهسته گوش دهید و بعد به تدریج سرعت نوازندگیتان را بالاتر ببرید . دقت کنید که نت ها را از ضرب نیندازید .

همان طور که در نمونه های فوق مشاهده می کنید ، تکنیک تانگ اسلپ معمولاً به صورت سرضرب (On Beat) اجرا می شود اما در عمل بر روی هر نتی قابل اجرا است . مثلاً ممکن است نوازنده ای در حین اجرای یک تریپلت، برای نواختن دو نت یا حتی هر سه تک نت تشکیل دهنده آن تریپلت از این تکنیک استفاده نماید . در نمونه بعدی (شکل زیر) ملاحظه می کنید که تکنیک تانگ اسلپ در برخی موارد بر روی نت هایی اجرا شده که سر ضرب نبوده اند . اجرای همین نمونه را با سرعت کمتر نیز بشنوید .

SlapChrom3

نت آخری که در این قطعه می شنوید با تکنیک Flutter Tongue اجرا شده است که در ادامه همین مقاله به آن اشاره خواهیم کرد .

تکنیک تانگ اسلپ در سبک شیکاگو بلوز (Chicago Blues) اهمیت فراوانی دارد و به قدری در بین نوازندگان این سبک موسیقی رایج است که می توان آن را نوعی Articulation خاص این سبک در نظر گرفت . در واقع نوازندگان این سبک ممکن است آن قدر به استفاده مکرر از این تکنیک عادت کرده باشند که به کار نبردن آن را کاری دشوار بدانند ! با گوش دادن به آهنگ های این سبک متوجه می شوید که در بسیاری از موارد برای شروع تک نت ها از تکنیک فوق استفاده می شود . البته در صورت آشنایی نداشتن با سبک شیکاگو بلوز ، در ابتدا ممکن است تشخیص و بازشناسی این تکنیک در آهنگ هایی که می شنوید نیازمند توجهی خاص باشد (مخصوصا در مواردی که زمان بسیار کوتاهی داشته باشد و یا با شدت صدای کمی اجرا شده باشد) اما وقتی که گوشتان بیشتر عادت کند به راحتی خواهید توانست به کاربرد گسترده این تکنیک در آثار نوازندگان بزرگ سازدهنی بلوز پی ببرید .

تکنیک فِیک اسلپ (Fake Slap)

واژه فیک (Fake) به معنای جعلی یا قلابی یا بدلی است و تکنیک فِیک اسلپ (Fake Slap) تکنیک خاصی است که برخی از نوازندگان سازدهنی به روش پاکر (Pucker) به کار می گیرند تا به کمک آن صدای حاصل از تکنیک تانگ اسلپ (Tongue Slap) را جعل یا شبیه سازی نمایند . هدف این دسته از نوازندگان سازدهنی آن است که بدون تغییر دادن آمباشور (Embouchure) خود بتوانند شروع یک نت را به مدت کوتاهی با صدای آکورد نهفته در زیرش مزین سازند .

نحوه اجرای تکنیک فیک اسلپ به این شکل است که نوازنده برای اجرای آکورد اول هر نت ، دهانش را به اندازه 4-3 سوراخ باز می کند تا جریان هوا علاوه بر تک نت مورد نظر از 3-2 سوراخ پایین تر (بم تر) از آن هم عبور نماید . سپس به سرعت دهانش را به گونه ای جمع می کند تا به اندازه یک سوراخ سازدهنی برسد . با توجه به زمان کوتاهی که به صدای آکورد اختصاص دارد ، برای اجرای مناسب تکنیک فیک اسلپ لازم است نوازنده در انتقال دادن حالت لب ها و دهان از وضعیت آکورد به وضعیت تک نت ، سرعت عمل خوبی داشته باشد . در ضمن برای اجرای تکنیک فیک اسلپ باید از حرکت سازدهنی (یا سر) نیز کمک گرفت چون در غیر این صورت وقتی دهان نوازنده باز می شود صدای تک نت بالاتر (زیرتر) نیز با صدای سایر نت ها مخلوط خواهد شد . این در حالی است که اگر برای نواختن اسلپ ها از آمباشور تانگ بلاک استفاده شود ، دیگر نیازی به تغییر آمباشور و حرکت دادن سازدهنی (یا سر نوازنده) وجود ندارد و کل تکنیک صرفا با یک حرکت ساده زبان انجام می شود . در این دو نمونه صوتی که توسط دیوید برت (David Barrett) اجرا شده است می توانید صدای حاصل از اجرای تکنیک تانگ اسلپ بر روی نت 4Blow را در روش تانگ بلاک با صدای حاصل از تکنیک فیک اسلپ مقایسه نمایید (سازدهنی دیاتونیک 10 سوراخه ، گام C ).

امروزه نوازندگان معدودی وجود دارند که از تکنیک فیک اسلپ به شکل جدی استفاده نمایند . با این که در صفحه 45 کتاب A Sourcebook of Little Walter/Big Walter Licks For Blues Harmonica به قلم تام بال (Tom Ball) به این مطلب اشاره شده است که برخی از نوازندگان سازدهنی مانند مارک هامل (Mark Hummel) و دیوید برت (David Barrett) در استفاده از تکنیک فوق مهارت خاصی دارند ، اما واقعیت این است که همین نوازندگان هم سال ها است که تکنیک فیک اسلپ را کنار گذاشته اند و برای نواختن اسلپ ها از آمباشور خاص تانگ بلاک استفاده می نمایند . در انتهای این مقاله به دلایل عدم محبوبیت تکنیک فیک اسلپ در بین نوازندگان مطرح سازدهنی اشاره شده است . به نظر می رسد تنها موردی که کاربرد این تکنیک مناسب باشد ، زمانی است که بخواهید تعداد زیادی از نت های متوالی را به روش پاکر اجرا نمایید و یکی دو تا از آن نت ها را با نواختن اسلپ به شنونده عرضه نمایید . در این مورد خاص می توانید از تکنیک فیک اسلپ استفاده کنید تا صرفا به خاطر 2-1 نت مجبور به تغییر آمباشور خود از نوع پاکر به نوع تانگ بلاک (و برگشت دوباره به حالت پاکر) نباشید .

تکنیک های Tongue Lift و Tongue Pull

این دو تکنیک تنها در زمان نواختن نت های ضد ضرب (Off Beat) اجرا می شوند و هدف از اجرای آنها جایگزین کردن یک تک نت با آکورد نهفته در زیر آن است (یعنی آکوردی که با بلندکردن زبان از روی ساز دهنی و به صدا درآمدن همزمان سوراخ های مجاور تولید می شود). به این ترتیب قبل از شروع نت بعدی که در سر ضرب اجرا می شود، شنونده به جای تک نت صدای یک آکورد را می شنود که ممکن است – بستگی به نوع تکنیک مورد استفاده – بدون تأکید خاصی باشد (تکنیک تانگ لیفت) یا همراه با تاکید ریتمیک (ضربی) خاصی باشد (تکنیک تانگ پول):

1- در تکنیک تانگ لیفت که گاهی به اختصار آن را لیفت (Lift) می نامند ، وقتی که نوبت به اجرای یک نت ضد ضرب رسید (منظور نتی است که در آخرین قسمت از هر ضرب شنیده می شود) نوازنده زبانش را از روی ساز دهنی بلند می کند تا جریان هوا به جای یک سوراخ ، از چند سوراخ عبور کند و در واقع به جای نواختن آن تک نت، آکورد نهفته در زیر آن را اجرا می کند. مثلاً فرض کنید نت آخر یک ضرب نت 4Draw باشد. وقتی نوازنده به این نت می رسد، زبانش را به سرعت از روی ساز دهنی برمی دارد تا به جای این تک نت ، آکورد حاصل از عبور هوا از سوراخ های شماره 1 تا 4 را بنوازد. وجه تسمیه این تکنیک هم مشخص است : واژه Lift به معنای «بلندکردن» می باشد.

2- تکنیک تانگ پول (یا به اختصار : Pull) هم مشابه تانگ لیفت است یعنی برای جایگزین کردن نت های ضد ضرب (Off Beat) با آکورد نهفته در زیرشان به کار می رود ولی شیوه اجرای آن متفاوت است. برای اجرای این تکنیک نوازنده ابتدا با زبانش تمام سوراخ ها را می پوشاند (مثلاً : هر چهار سوراخ شماره 1 تا 4 را) به طوری که عبور جریان هوا به مدتی کوتاه متوقف می شود و هیچ صدایی از ساز دهنی تولید نمی شود. سپس به سرعت زبانش را از روی ساز دهنی بلند می کند تا صدای یک آکورد از ساز دهنی شنیده شود. در این تکنیک دو مرحله ای، یورش ناگهانی هوا به مجموعه چند سوراخی که در مرحله اول توسط زبان نوازنده پوشانده شده اند، تاکید ریتمیک خاصی به شروع صدای آکورد موردنظر می بخشد. در واقع می توان Pull را نوعی Lift مشدد و موکد در نظر گرفت! با این توضیحات وجه تسمیه این تکنیک هم روشن است: واژه pull به معنای «کشیدن» یا «کنده شدن» می باشد و در هنگام اجرای این تکنیک هم زبان نوازنده که ابتدا به روی ساز دهنی چسبیده و تمام سوراخ های آن را پوشانده است، به سرعت از روی آن «کنده می شود» و به سمت عقب «کشیده می شود».

برای این که با صدای حاصل از تکنیک Pull بیشتر آشنا شوید به این نمونه صوتی کوتاه گوش کنید که توسط دیوید برت (David Barrett) بر روی یک سازدهنی دیاتونیک گام A اجرا شده است . در تصویر زیر می توانید نحوه نمایش دادن این تکنیک را – به شکلی قراردادی و مطابق با روش آموزشی دیوید برت – مشاهده نمایید : خطی عمودی با چند هاشور کوتاه مورب که در زیر آن به شماره تک سوراخ هایی که در تشکیل آکورد نهفته در انتهای هر ضرب نقش دارند ، اشاره شده است . (این قطعه برای سازدهنی گام C نت نویسی شده است اما بر روی سازدهنی گام A اجرا شده است : راهنمای شما در این مورد شماره سوراخ ها می باشد )
Pull2



در باره میزان اول این نمونه صوتی می توان به چند نکته مهم اشاره کرد :
1 – این میزان از 4 جفت نت تشکیل شده است که با ریتم رایج در موسیقی بلوز با نام ریتم سویینگ (Swing) اجرا شده است . در این نوع ریتم خاص ، ارزش زمانی جفت نت های تشکیل دهنده هر ضرب مساوی نیست بلکه نت اول زمان طولانی تری دارد و نت دوم زمانی معادل یک سوم یا یک چهارم از هر ضرب را به خود اختصاص می دهد .
2 – در هر یک از ضرب های میزان اول ، نت اول با تکنیک تانگ اسلپ (Tongue Slap) و نت دوم با تکنیک تانگ پول (Tongue Pull) اجرا شده است . در واقع نوازندگان سازدهنی بلوز در بسیاری از موارد هر دوی این تکنیک ها را در نواختن آثارشان به کار می گیرند : از تکنیک اسلپ برای نواختن نت های سر ضرب و از تکنیک پول در اجرای نت های آخر ضرب استفاده می کنند .
3 – همان طور که در نمونه صوتی فوق می شنوید ، نوازنده در انتهای هر ضرب به جای این که صرفا نت 4Draw را بنوازد ، زبانش را از روی سازدهنی بلند می کند تا آکورد نهفته در زیر این تک نت را بنوازد و به کمک تکنیک Pull تاکید شنیداری خاصی هم به این آکورد ضد ضرب داده است .

در مورد میزان دوم نکات زیر قابل توجه است :
1 – ضرب اول این میزان مشابه میزان اول اجرا شده است : تکنیک تانگ اسلپ (Tongue Slap) برای نت سر ضرب و تکنیک تانگ پول (Tongue Pull) برای نت ضد ضرب به کار رفته است .
2 – در ضرب دوم شماره سوراخ عوض نشده است اما جهت تنفس نوازنده تغییر کرده است (علامت + در کنار شماره سوراخ به طور قراردادی به معنای دمیدن به داخل سازدهنی می باشد). اگر دقت کنید متوجه می شوید که آکورد انتهای ضرب دوم فاقد آن تاکید شنیداری خاصی است که در ضرب قبلی شنیده ایم چون که نوازنده در اینجا به جای تکنیک تانگ پول از تکنیک تانگ لیفت (Tongue Lift) استفاده کرده است . در واقع تکنیک Pull به ندرت بر روی نت های دمشی (Blow Notes) استفاده می شود و معمولا نوازندگان سازدهنی در این گونه موارد تکنیک تانگ لیفت را ترجیح می دهند .
3 – در ضرب سوم این میزان از تکنیک شیک (Shake) یا واربل (Warble) استفاده شده است : حرکات رفت و برگشتی سریع بین دو سوراخ مجاور هم (نت های 3Draw و 4Draw) که با حرکت دادن سریع سازدهنی (یا سر نوازنده) به طرفین اجرا می شود . مثلث کوچکی که در بالای نت های این ضرب در شکل فوق می بینید ، علامت تکنیک دیپ بند (Dip Bend) یا اسکوپ (Scoop) است که به مفهوم بند (Bend) کردن مختصر و موقتی نت 3Draw در ابتدای ضرب می باشد و قبلا در مقاله روش پاکر (Pucker) در نواختن سازدهنی در موردش صحبت کرده ایم . همان طور که ملاحظه می نمایید نوازندگان سازدهنی تکنیک های زیادی را در حین نواختن سازدهنی با یکدیگر ترکیب می نمایند ؛ مثل همین یک ضرب که در آن دو تکنیک شیک (Shake) و دیپ بند (Dip Bend) در ترکیب با یکدیگر به کار رفته است .

و بالاخره لازم است به یک نکته مهم دیگر در مورد تکنیک Pull اشاره نماییم : شدت و بلندی صدای آکورد حاصل از اجرای این تکنیک معمولا کمتر از نت سرضرب بعدی است و در بسیاری از موارد شدت صدای آکورد اجرا شده با این تکنیک تقریبا نصف شدت سایر نت ها می باشد (البته این اختلاف در شدت و بلندی صدا معمولا در سازدهنی کروماتیک نسبت به سازدهنی دیاتونیک کمتر محسوس است) . برای درک بهتر این مساله پیشنهاد می کنیم تا یک بار دیگر به اجرای نمونه فوق با سرعتی کمتر گوش دهید و توجهتان را بر میزان بلندی و شدت (volume) صدای آکورد های ضد ضرب معطوف نمایید .

تفاوت تکنیک های Tongue Lift و Tongue Pull

با این که از هر دو تکنیک فوق برای نواختن آکوردهای نهفته در زیر نت های انتهای ضرب استفاده می شود ، اما تفاوت مهمی بین آنها وجود دارد که لازم است به آن توجه داشته باشید . بارزترین تفاوت این دو تکنیک ، تاکید شنیداری خاصی است که در تکنیک Pull بر روی آکورد های ضد ضرب گذاشته می شود و تکنیک تانگ لیفت از آن بی بهره است . تکنیک Pull بیشتر بر روی نت های مکشی (Draw Notes) اجرا می شود در حالی که برای نت های دمشی (Blow Notes) معمولا از تکنیک Lift استفاده می شود . با مقایسه ضرب های اول و دوم از میزان دوم نمونه صوتی فوق به خوبی متوجه این تفاوت خواهید شد .

نحوه ایجاد شدن تاکید شنیداری خاصی که در تکنیک Pull می شنوید ، مشابه با همان حالتی است که در هنگام زبان زدن (Tonguing) در روش پاکر (Pucker) اتفاق می افتد : قطع موقتی جریان هوا به وسیله زبان و آزاد شدن ناگهانی مسیر عبور هوا تاکید بیشتری به شروع صدای تولید شده می بخشد . در این مورد در مقاله روش پاکر (Pucker) در نواختن سازدهنی به قدر کافی توضیح داده ایم اما بد نیست در اینجا به یک نکته جالب و کاربردی درباره تکنیک Pull اشاره نماییم :
برخی از نوازندگان سازدهنی مانند جری پورتنوی (Jerry Portnoy) برای اجرا کردن آکوردهای ضد ضرب با تاکیدی بیشتر ، به جای این تکنیک از حالتی مشابه آرتیکولیشن آکوردها در روش پاکر استفاده می کنند یعنی به جای این که مانند تکنیک تانگ پول (Tongue Pull) زبانشان را قبل از نواختن آکورد بر روی سازدهنی بخوابانند و تمام سوراخ های مورد نظر را بپوشانند ، از زبانشان برای اجرای آرتیکولیشنی مانند Ta در لحظه شروع آکورد استفاده می کنند .

معمولا اجرای تکنیک Lift برای نوازندگان مبتدی در مقایسه با تکنیک Pull آسان تر است و به همین خاطر بهتر است ابتدا با تکنیک Lift شروع کنید و سپس به سراغ تکنیک Pull بروید . اشتباهی که برخی از هنرجویان سازدهنی مرتکب می شوند این است که در تکنیک Lift متوقف می مانند و از فراگیری تکنیک دشوارتر Pull صرف نظر می کنند . در این صورت از دستیابی به لحن خاص رایج در هنر نوازندگی شیکاگو بلوز (Chicago Blues) بازمانده و قادر به اجرای تکنیک های پیشرفته تری مانند Pull-Slap و Octave-Pull نیز نخواهند شد . به جهت اهمیت ویژه ای که تکنیک Pull می تواند در ارتقای سطح نوازندگی شما ایفا نماید ، پیشنهاد می کنیم به دو نمونه دیگر با اجرای دیوید برت (David Barrett) گوش دهید که در آنها ملودی ساده ای به صورت زیر بر روی یک سازدهنی دیاتونیک گام C اجرا شده است :
3d - 4d - 4d - 4d - 4d - 4d - 5b - 4d
5d - 5d - 5d - 5b - 4d

در نمونه صوتی اول اجرای ملودی فوق را با تکنیک تانگ لیفت (Tongue Lift) می شنوید و در نمونه صوتی دوم همان قطعه با استفاده از تکنیک تانگ پول (Tongue Pull) نواخته شده است . تفاوت ریتمیک خاصی که با اجرای تکنیک Pull به دست می آید کاملا محسوس و قابل توجه است (برای این که تفاوت بین این دو تکنیک واضح تر باشد ، هر دو نمونه فوق به روش الکتریک و با استفاده از امپلیفایر (Amplifier) ضبط شده اند) .

همین قطعه کوتاه بر روی یک سازدهنی کروماتیک گام C نیز به صورت زیر اجرا شده است :
4d - 5d - 5d - 5d - 5d - 5d - 6b - 5d
6d - 6d - 6d - 6b - 5d

باز در اینجا نمونه صوتی اول با استفاده از تکنیک تانگ لیفت (Tongue Lift) اجرا شده است در حالی که برای نواختن نمونه صوتی دوم تکنیک تانگ پول (Tongue Pull) به کار رفته است .

تکنیک پول - اسلپ (Pull – Slap)

بعد از این که بر اجرای تکنیک های Slap و Pull به اندازه کافی تسلط پیدا کردید ، می توانید از تکنیک پیشرفته تری به نام پول - اسلپ (Pull – Slap) برای تاکید بیشتر بر روی نت های سر ضرب (On Beat) استفاده نمایید. این تکنیک همان طور که از نامش برمی آید، ترکیبی است از دو تکنیک Pull و Slap که به همین ترتیب و پشت سر هم اجرا می شوند اما فقط در مورد نت های سرضرب به کار می رود و در مقایسه با تکنیک Slap تاکید بیشتر و قوی تری به تک نت نواخته شده می دهد.

برای اجرای این تکنیک در ابتدا زبان نوازنده بر روی ساز دهنی قرار می گیرد و تمام سوراخ ها را می پوشاند (مشابه تکنیک Pull). سپس زبان از روی ساز دهنی برداشته می شود تا صدای یک آکورد با تاکید خاصی که با اجرای تکنیک Pull حاصل می شود به گوش برسد. در مرحله بعدی زبان نوازنده «به سرعت» و «بلافاصله» بر روی ساز دهنی برمی گردد تا تکنیک Slap را اجرا نماید (تبدیل آکوردبه تک نت).

برای اجرای صحیح تکنیک Pull – Slap باید به یک نکته فوق العاده مهم توجه داشته باشید : این تکنیک برخلاف نامش (و همچنین توضیحاتی که در مورد روش اجرای آن ذکر شد) یک تکنیک «دو مرحله ای» نیست! یعنی تصور نکنید که در اجرای این تکنیک صدای حاصل از هر دو تکنیک Pull و Slap باید به شکل دو صدای جداگانه و متمایز شنیده شود بلکه صدای حاصل از این تکنیک صدایی واحد و منفرد است که به شکل یک آکورد موکد و قوی و «تک مرحله ای» به گوش می رسد. در واقع می توان گفت که تکنیک Pull – Slap به مثابه نوعی تکنیک Slap است که با تاکید قوی تری اجرا می شود و مدت زمانی که صرف اجرای آن می شود معادل با همان زمانی است که اجرای تکنیک تانگ اسلپ از نوازنده می طلبد.

با این توضیحات ممکن است دو سؤال به ذهن شما برسد:

1- چگونه با اجرای دو تکنیک متفاوت می توان یک صدای واحد تولید کرد؟!
در پاسخ به این سؤال می توان گفت که رسیدن به این صدای واحد در گرو سرعت عمل نوازنده و مهارت تکنیکی وی می باشد. یعنی وقتی نوازنده زبانش را از ساز دهنی جدا می کند ، آن را پس از طی کردن فاصله کمی و با سرعت به روی ساز دهنی برمی گرداند و اگر سرعت عمل نوازنده در حد مطلوبی باشد صدای حاصل از این دو تکنیک با یکدیگر ادغام شده و به صورت یک صدای واحد به گوش شنونده خواهد رسید.

2- وقتی می توانیم تک نت مورد نظرمان را با تکنیک Slap عادی شروع کنیم، چرا از تکنیکی دشوارتر و پیچیده تر مانند Pull – Slap استفاده نماییم؟!
علت اصلی استفاده از این تکنیک دشوارتر و پیچیده تر این است که می توانیم تک نت موردنظر را با قدرت و تاکید بیشتری اجرا کنیم. توجه داشته باشید که در زمان شروع تکنیک تانگ اسلپ ، زبان نوازنده هیچ تماسی با بدنه ساز دهنی ندارد و برای به صدا در آمدن آکورد از سازدهنی فاصله گرفته است اما در لحظه ای که نوازنده اجرای تکنیک پول اسلپ را آغاز می کند ، زبانش به مدت کوتاهی بر روی ساز دهنی قرار می گیرد. در واقع در ابتدای این تکنیک مسیر جریان هوا برای لحظه ای کوتاه قطع می شود و سپس دوباره مسیر عبور هوا باز می شود. و این حالت مشابه همان حالتی است که در هنگام زبان زدن (Tonguing) برای متمایز کردن برخی تک نت ها و تاکید بیشتر بر آنها انجام می شود. حتی به تعبیری دیگر و با اندکی مسامحه می توان گفت : تکنیک Pull-Slap در واقع نوعی تکنیک Pull است که بر روی نت های سرضرب اجرا می شود ! و همچنین می توان این تکنیک را مشابه نوعی Articulated Slap قلمداد کرد که در بخش مربوط به تکنیک تانگ اسلپ به آن اشاره کردیم .

برای این که با صدای خاص ایجاد شده با تکنیک Pull – Slap آشنا شوید ، به این نمونه کوتاه با اجرای دیوید برت (David Barrett) گوش دهید : این همان قطعه کوتاهی است که در انتهای مبحث مربوط به تکنیک Pull به آن اشاره کردیم و به صورت زیر بر روی سازدهنی دیاتونیک گام C اجرا شده است :
3d - 4d - 4d - 4d - 4d - 4d - 5b - 4d
5d - 5d - 5d - 5b - 4d

همین توالی نت ها را می توان با یک سازدهنی کروماتیک گام C نیز اجرا نمود :
4d - 5d - 5d - 5d - 5d - 5d - 6b - 5d
6d - 6d - 6d - 6b - 5d

و صدایی که می شنوید چیزی شبیه به این نمونه صوتی خواهد بود .

برای این که تفاوت حاصل از به کار گرفتن تکنیک های تانگ اسلپ (Tongue Slap) و پول – اسلپ (Pull – Slap) را در اجرای نت های سر ضرب به خوبی درک کنید ، لازم است یک بار دیگر (و شاید هم چندین بار!) به این دو نمونه گوش دهید : در هر دو نمونه از تکنیک Pull برای نواختن نت های ضد ضرب استفاده شده است اما در نمونه اول نت های سر ضرب با تکنیک Tongue Slap و در نمونه دوم نت های سر ضرب با تکنیک Pull – Slap اجرا شده اند .

معمولا تفاوت بین این دو نوع تکنیک برای نوازندگان مبتدی چندان محسوس نیست . به همین خاطر پیشنهاد می کنیم یک بار دیگر به دو نمونه فوق که با سرعتی آهسته تر بازپخش شده اند گوش دهید و تکنیک تانگ اسلپ را در نمونه مربوط به سازدهنی دیاتونیک با تکنیک پول - اسلپ مقایسه نمایید . اگر دقت کنید ، در نمونه اولی تاکید شنیداری خاصی که بر روی آکوردهای مربوط به هر جفت نت می شنوید بیشتر معطوف به نت ضد ضرب می باشد که با تکنیک Pull اجرا شده است و نت دوم هر ضرب مشخصا از تاکید قوی تری برخوردار است . اما در نمونه دوم نت های سر ضرب هم به مدد تکنیک Pull – Slap تاکید قوی و مشخصی یافته اند .

تاکید ویژه ای که با اجرای تکنیک Pull – Slap به دست می آید در مورد نت های مکشی (Draw Notes) کاربرد بیشتری دارد به طوری که تقریباً نیمی از این نت ها در سبک شیکاگو بلوز (Chicago Blues) با کمک گرفتن از این تکنیک اجرا می شوند . اما در مورد نت های دمشی (Blow Notes) به ندرت به کار می رود و تقریباً منحصر به آثار John Lee Williamson (ملقب به سانی بوی ویلیامسون شماره 1) و برخی دیگر از نوارندگان قدیمی بلوز در سالهای قبل از جنگ جهانی دوم (Pre – War Blues) می باشد.

به طور کلی ، تکنیک پول – اسلپ (Pull – Slap) یکی از مهمتریم تکنیک های نوازندگی در سبک شیکاگو بلوز (Chicago Blues) می باشد که در ریتم قوی و پیشبرنده این سبک نقش فوق العاده ای ایفا می کند . به جهت اهمیت خاص این تکنیک در سازدهنی بلوز پیشنهاد می کنیم به یک نمونه صوتی دیگر توجه کنید که باز توسط دیوید برت (David Barrett) و این بار بر روی یک سازدهنی دیاتونیک گام Bb اجرا شده است . ترتیب نت ها و نحوه اجرای آنها در این نمونه صوتی توسط نوازنده توضیح داده می شود و در ضمن علامت s در تبلچر زیر نشانه Slap ، علامت p نشانه Pull و علامت p/s نشانه تکنیک Pull - Slap می باشد .
4d bend – 4d
5d p/s – 5d p/s – 5d p
5d p/s – 5d p/s – 5d p
5d p/s – 4b s – 3d – 2d

کل قطعه فوق به روش تانگ بلاک نواخته شده است و فقط در مورد دو نت آخر (نت های 3Draw و 2Draw ) آمباشور نوازنده به نوع پاکر (Pucker) تغییر یافته است ولی این تغییر آمباشور ضروری نیست و شما می توانید نت آخر را هم به روش تانگ بلاک اجرا نمایید . یک بار دیگر به اجرای این قطعه با سرعتی آهسته تر گوش دهید و به نحوه استفاده از تکنیک های پول (Pull) و پول – اسلپ (Pull – Slap) در آن توجه نمایید .

به دلیل ماهیت نسبتا دشوار و دیریاب این تکنیک ، درک و حتی شنیدن آن برای نوازندگان مبتدی آسان نیست و به همین خاطر در اغلب کتابهای آموزشی ساز دهنی اشاره ای به آن نشده است . این در حالی است که تکنیک پول - اسلپ (Pull – Slap) یکی از تکنیک های بسیار مهم و متداول در سبک شیکاگو بلوز (Chicago Blues) می باشد . تسلط یافتن بر این تکنیک بیشتر از سایر تکنیک های مرتبط با روش تانگ بلاک طول می کشد و ممکن است نیاز به چندین ماه تمرین داشته باشد . و به همین خاطر اگر نوازندگانی که به تازگی با روش تانگ بلاک آشنا شده اند علیرغم توضیحات فوق باز هم نتوانستند به درک مناسبی از ماهیت این تکنیک برسند ، لازم نیست نگران باشند : هنرجویان سازدهنی می توانند در این مرحله از تکنیک مذکور صرف نظر نمایند و بعد از مدتی که در نواختن سایر تکنیک های مرتبط با روش تانگ بلاک مهارت پیدا کردند ، دوباره به سراغ این تکنیک بروند و تسلط یافتن بر اجرای آن را تمرین نمایند . بدیهی است که وقتی می توانید تمرین بر روی این تکنیک را شروع نمایید که قبل از آن بر تکنیک Pull مسلط شده باشید .

تکنیک ساید پول (Side Pull)

این تکنیک در واقع نوعی آرتیکولیشن (Articulation) به روش تانگ بلاک است که برای اجرای قوی تری برخی تک نت ها (Single Notes) و تاکید نمودن بیشتر بر آنها استفاده می شود . نحوه اجرای تکنیک ساید پول به این شکل است که ابتدا زبان نوازنده تمام سوراخ های ساز دهنی را می پوشاند (مشابه تکنیک Pull) تا برای لحظه ای کوتاه جریان هوا را به داخل یا خارج ساز دهنی قطع نماید. سپس نوازنده سمت راست زبانش را به سرعت و به اندازه یک سوراخ به سمت چپ می کشد تا مسیر عبور هوا به طرف سوراخ موردنظر هدایت شود و صدای آن تک نت شنیده شود.

توجه داشته باشید که برخلاف تکنیک Pull ، در تکنیک Side Pull زبان از روی ساز دهنی بلند نمی شود و صدای هیچ آکوردی به گوش نمی رسد بلکه زبان در تمام مدت در تماس با بدنه ساز دهنی باقی می ماند . وجه تسمیه این تکنیک هم مشخص است : کشیدن (Pull) زبان از یک طرف (Side) به سمت وسط . و در ضمن همان طور که در مورد تکنیک Pull توضیح دادیم ، در اینجا هم قطع و وصل ناگهانی مسیر عبور هوا به وسیله زبان موجب پیدایش تاکید ویژه ای در ابتدای تک نت مورد نظر خواهد شد .

برای آشنایی بیشتر با این تکنیک به این نمونه صوتی کوتاه گوش دهید که توسط دیوید برت (David Barrett) بر روی یک سازدهنی کروماتیک 12 سوراخه (با گام C ) اجرا شده است . آنچه می شنوید یک قطعه 2 میزانه است که میزان اول آن بر روی سوراخ شماره 5 و میزان دومش بر روی سوراخ شماره 6 اجرا شده است . در هر یک از 4 ضرب میزان اول دو نت 5Draw (با ریتم سویینگ) می شنوید که به کمک تکنیک ساید پول (Side Pull) از تاکید شنیداری قوی تری برخوردار شده اند . همین تکنیک در میزان دوم بر روی جفت نت های 6Draw نیز اجرا شده است . اگر یک بار دیگر به اجرای این قطعه با سرعتی آهسته تر گوش کنید ، بهتر می توانید به تاکید های گذاشته شده بر روی این نت ها پی ببرید .

نکته ای که لازم است در مورد این تکنیک بدانید این است که بیشتر توسط نوازندگان قدیمی مانند دی فورد بیلی (DeFord Bailey) به کار می رفته است . اما نوازندگان امروزی سازدهنی بلوز از آن کمتر استفاده می کنند و ترجیح می دهند برای آرتیکولیشن تک نت ها از تلفظ سیلاب هایی مانند Kaa-Koo-Kee استفاده نمایند . در بین نوازندگان امروزی سازدهنی بلوز ، بیشترین کاربرد این تکنیک برای تاکید بخشیدن به فواصل اکتاو است (به ویژه در سازدهنی کروماتیک) که به عنوان بخشی از تکنیک Octave Pull اجرا می شود . در باره این دو مورد آخر در قسمت بعدی همین مقاله توضیح خواهیم داد .

تکنیک تانگ سوییچ (Tongue Switch)

تکنیک تانگ سوییچ (که آن را Corner Switch نیز می نامند) برای جابجاشدن سریع بین دو نتی که در دو طرف دهان قرار دارند به کار می رود . در این تکنیک نوازنده وضعیت زبانش را بر روی سازدهنی طوری تغییر می دهد که از حالت "تانگ بلاک سمت راست" (Right Tongue Block) به حالت "تانگ بلاک سمت چپ" (Left Tongue Block) دربیاید (یا بالعکس) . در مورد نحوه اجرای این تکنیک ، در قسمت اول این مقاله توضیحات لازم ارائه شده است . به همین خاطر در این مقاله از تکرار توضیحات قبلی خودداری کرده و سعی می کنیم تا شما را با قابلیت های اجرایی متنوعی که این تکنیک در اختیار نوازنده سازدهنی قرار می دهد آشنا کنیم . اما بد نیست در ابتدا یک پیشنهاد جالب به شما ارائه دهیم : وقتی که بر تکنیک تانگ سوییچ مسلط شدید ، سعی کنید مدتی سازدهنی را فقط از سمت چپ دهان بنوازید ! مثلا یک آهنگ ساده را انتخاب کنید و آن را در حالت "تانگ بلاک سمت چپ" بنوازید . این گونه تمرینات ساده و در عین حال موثر به شما کمک می کند تا با سمت چپ دهانتان بیشتر آشنا شوید و در هنگام نواختن سازدهنی بهتر و راحت تر از این قسمت دهان استفاده نمایید .

TongueSwitch


همان طور که می دانید در روش تانگ بلاک برای نواختن تک نت ها اغلب از سمت راست دهان استفاده می شود . اما اگر نوازنده ای فقط از سمت راست دهانش استفاده کند ، در واقع قابلیت های خودش را در نوازندگی به روش تانگ بلاک محدود ساخته است . چرا که وقتی نوازنده ای بر تکنیک تانگ سوییچ مسلط باشد می تواند قابلیت های تکنیکی دیگری را نیز به مجموعه مهارت های خود در نوازندگی اضافه نماید . یکی از جالب ترین این قابلیت ها جابجا شدن راحت تر و سریع تر بین دو سوراخی است که در فاصله نسبتا زیادی از هم قرار دارند . مثلا برای رفتن از سوراخ شماره 6 به سوراخ شماره 3 لازم نیست سازدهنی را به اندازه 3 سوراخ حرکت دهید بلکه با استفاده از تکنیک تانگ سوییچ می توانید بدون جابجا کردن سازدهنی و تنها با چند میلی متر جابجا کردن زبان ، جریان هوا را از سوراخ شماره 6 به طرف سوراخ شماره 3 هدایت نمایید . به عنوان مثال در این ملودی کوتاه نوازنده چند بار بین سوراخ های شماره 3 و 6 جابجا می شود و این کار را با کمک تکنیک تانگ سوییچ انجام می دهد (تبلچر مربوط به این قطعه را در اینجا آورده ایم).
3d – 6d< - 3d – 3b< - 6b< - 3b< - 3b - 6b - 3b – 2d< - 3b – 3b< - 3d

شماره سوراخ ها مربوط به سازدهنی کروماتیک 12 سوراخه در گام C است . حرف b نشانه دمیدن هوا (Blow) به داخل سازدهنی و حرف d به معنای مکش (Draw) هوا می باشد . علامت > هم به معنای فشرده شدن اسلاید به طرف داخل است . این قبیل ملودی ها را در موسیقی کلاسیک (Classical Music) هم زیاد می توان شنید و به همین خاطر علاقه مندان به موسیقی کلاسیک با به کار بردن تکنیک تانگ سوییچ می توانند قابلیت های خود را در نوازندگی سازدهنی کروماتیک بالا ببرند .

نمونه جالب دیگری که می توان ذکر کرد قطعه کوتاهی است که با سازدهنی دیاتونیک 10 سوراخه و توسط جیمز کانوی (James Conway) – نوازنده شاخص سازدهنی ایرلندی – نواخته شده است . جابجا شدن های سریع بین سوراخ های دو طرف دهان به شکلی که در این نمونه می شنوید ، با روش پاکر تقریبا (و بلکه تحقیقا !) غیر ممکن است و تنها با کمک گرفتن از تکنیک تانگ سوییچ قابل تصور است . به اجرای همین نمونه با روش پاکر گوش دهید تا به ارزش فوق العاده تکنیک تانگ سوییچ در اجرای ملودی هایی با نت های دور از هم در تمپوهای بالا پی ببیرید . همان طور که می شنوید ، قطعه فوق با استفاده از تکنیک تانگ سوییچ هم سریع تر و روان تر نواخته می شود و هم صدای ناخواسته ای که متعلق به نت های بین نت های اصلی است ، دیگر شنیده نمی شود .

در برخی موارد نت سمت چپ حضور کم رنگ تری در ملودی دارد و در مدت کوتاهی در حمایت از نت های سمت راست دهان ظاهر می شود . مانند این نمونه که با یک سازدهنی کروماتیک 16 سوراخه اجرا شده است . چون در حین اجرای این قطعه تنها یک بار از نت های اکتاو پایینی سازدهنی (نت 3dL ) استفاده شده است ، برای سهولت در خواندن تبلچر شماره سوراخ ها را مانند سوراخ های سازدهنی کروماتیک 12 سوراخه نامگذاری کرده ایم و فقط نت اجرا شده در سوراخ شماره 3 از پایین ترین اکتاو سازدهنی را با علامت 3dL نشان داده ایم (حرف L نشانه Low است که به پایین ترین اکتاو سازدهنی 16 سوراخه اشاره دارد ) .
7b – 7b< (2 fast notes) – 7d
5d - 7d - 8d - 8b - 5d - 8b - 8d - 7d
5d - 7d - 7b - 6d - 3d - 6d - 6b - 5d
2d - 5d - 5b - 3d - 1d - 3d - 3b - 2d
3dL - 2d - 2b - 1d

همان طور که در این نمونه مشاهده می کنید به ازای هر سه نتی که از سمت راست دهان نواخته می شود ، یک نت هم از سمت چپ و به مدتی کوتاه اجرا می شود که فاصله بین آنها گاهی به اندازه دو سوراخ و گاهی به اندازه سه سوراخ می باشد . در واقع نوازنده می تواند در حین اجرای تکنیک تانگ سوییچ اندازه دهانش را نیز تغییر دهد . البته مسلط شدن بر نواختن چنین قطعاتی – که باز در موسیقی کلاسیک رایج تر است – قدری دشوار است و نیاز به تمرینات زیادی دارد .

و سرانجام به عنوان یک نمونه جالب تر به این قطعه کوتاه گوش دهید که برعکس نمونه قبلی بیشتر نت ها از سمت چپ دهان نواخته می شوند و ایم بار نت های سمت راست نقش حمایت کننده را برای نت های پایین تر بر عهده می گیرند . مسلط شدن بر اجرای این نمونه آخری واقعا دشوار است و تمرین و پشتکار زیادی را می طلبد ! و شاید به همین خاطر باشد که نوازنده این قطعه ، آن را با سرعت پایین تری نسبت به نمونه قبلی اجرا کرده است .

تکنیک اسپارکل ومپینگ (Sparkle Vamping)

نواختن سازدهنی از سمت چپ دهان قابلیت های دیگری را هم در اختیار نوازنده سازدهنی قرار می دهد که در بین آنها می توان به Sparkle Vamping اشاره کرد . اگر در خاطرتان باشد ، در قسمت اول این مقاله به مفهوم ومپینگ (Vamping) اشاره نمودیم . با توجه به این که سازدهنی در اغلب موارد از سمت راست دهان نواخته می شود ، آکورد هایی که با بلند کردن زبان از روی سازدهنی نواخته می شوند حاصل همصدایی سوراخ های پایین تر (بم تر) از تک نت مورد نظر هستند . مثلا وقتی در حال نواختن سوراخ شماره 4 از سمت راست دهان باشیم ، با بلند کردن زبان از روی سازدهنی سوراخ های شماره 1 تا 3 نیز به صدا در می آیند . در واقع این وضعیت مشابه حالتی است که در نواختن پیانو متداول است : دست راست نت های ملودی را در قسمت بالاتر می نوازد و دست چپ نواختن آکورد ها را در قسمت بم تر پیانو بر عهده می گیرد . اما اگر سازدهنی را از سمت چپ دهان بنوازید ، آکوردهای همراه با ملودی از به صدا درآمدن سوراخ های بالاتر ایجاد می شوند و به همین خاطر از صدایی متفاوت با حالت معمول برخوردارند و کیفیتی شادتر و سرزنده تر به ملودی می دهند . نمونه ای از این نوع ومپینگ خاص را می توانید در این قطعه کوتاه بشنوید .

تکنیک فلاتر تانگینگ (Flutter Tonguing) یا فلاتر تانگ (Flutter Tongue)

واژه فلاتر (Flutter) در زبان انگلیسی به معنای بال بال زدن یا پر پر زدن و همچنین تکان خوردن های سریع به کار می رود . تکنیک موسوم به فلاتر تانگینگ با استفاده از حرکات متوالی و سریع زبان در روش تانگ بلاک و به دو شکل مختلف و متفاوت اجرا می شود که بستگی به نحوه حرکت دادن زبان در جهات مختلف دارد :

1 - نوع On – and – Off یا In – and – Out :
در این تکنیک نوازنده با بلندکردن زبان از روی ساز دهنی و بلافاصله پرتاب کردن آن به طرف ساز دهنی که به صورت متوالی و با سرعت زیادی انجام می شود، می تواند به سرعت بین آکورد (Chord) و تک نت (Single Note) جابجا شود . نحوه اجرای این تکنیک به این صورت است که به عنوان مثال وقتی نوازنده در حال نواختن سوراخ شماره 5 است ، زبانش را از روی سازدهنی بلند می کند تا صدای هر چهار سوراخ شماره 5-2 به شکل همزمان شنیده شود (مشابه کاری که در تکنیک Tongue Lift انجام می شود) . اما این آکورد به مدت بسیار کوتاهی شنیده می شود چرا که زبان نوازنده به سرعت به سمت سازدهنی بر می گردد تا با پوشاندن سوراخ های شماره 4-2 جریان هوا را مجددا به طرف تک سوراخ شماره 5 هدایت نماید . وقتی که این مراحل به سرعت و پشت سر هم انجام شوند ، صدای سازدهنی به سرعت بین تک نت و آکورد نهفته در زیر آن تغییر می کند . برای مثال به این نمونه صوتی با اجرای جری پورتنوی (Jerry Portnoy) گوش دهید که نحوه اجرای این تکنیک را بر روی نت 5Draw نشان می دهد (سازدهنی دیاتونیک 10 سوراخه ، گام A ) . در نمونه بعدی هم می توانید اجرای تکنیک فوق را بر روی نت 5Blow گوش دهید . صدای جالب و منحصر به فردی که با اجرای این تکنیک از سازدهنی به گوش می رسد ، در روش پاکر قابل تصور نیست و فقط با بهره گرفتن از روش تانگ بلاک در دسترس نوازنده قرار می گیرد .

Hammer

نحوه حرکت دادن زبان در زمان اجرای این تکنیک مشابه حرکات زبان در حال تلفظ سیلاب "لا – لا –لا –لا –لا – لا" می باشد با این تفاوت که در این حالت بدنه سازدهنی وارد فضای دهان شده است و زبان نوازنده به صورت متناوب در تماس با بدنه سازدهنی قرار گرفته و سپس از روی آن بلند می شود . تمرین کردن برای اجرای این تکنیک را ابتدا ذر سرعت های کم آغاز نمایید و بعد "به تدریج" سرعت خود را بالا ببرید . بسیار مهم است که برای مسلط شدن بر این تکنیک عجله نداشته باشید و سرعت خود را آهسته آهسته بالا ببرید چرا که در غیر این صورت دقت شما در اجرای این تکنیک از دست می رود و امکان دارد به جای تک نت (Single Note) مورد نظرتان صدای جفت نت (Double Note) از سازدهنی ایجاد شود و یا مثلا سوراخ های هر دو گوشه راست و چپ دهان را به صورت همزمان بنوازید . بنابراین لازم است در زمان تمرین با سرعت پایین به این نکته دقت داشته باشید و مطمئن شوید وضعیت زبانتان وقتی که بر روی سازدهنی بر می گردد ، به گونه ای باشد که فقط صدای تک نت موجود در سمت راست دهان به گوش برسد . البته وقتی بر اجرای این تکنیک مسلط شدید ، می توانید به جای نواختن تک نت ها ، از جفت نت ها و فواصل موسیقایی مانند اکتاو (Octave) نیز بهره بگیرید (که در انتهای همین مبحث به آن اشاره خواهیم کرد) ولی مهم این است که این حالت های متنوع اجرایی در اراده و اختیار خودتان باشد ، نه این که به شکلی تصادفی و غیر ارادی اتفاق بیفتد .

هروقت بر اجرای این تکنیک بر روی تک نت ها مسلط شدید سعی کنید آن را وارد حیطه نوازندگی خود نمایید . برای این کار بهتر است از قطعات تمرینی ساده شروع کنید و به تدریج مهارت خود را در اجرای این تکنیک افزایش دهید . به عنوان مثال می توانید به این نمونه صوتی گوش دهید که توسط دیوید برت (David Barrett) بر روی یک سازدهنی دیاتونیک 10 سوراخه با گام G اجرا شده است . علامت + نشانه Blow است و نبودن آن به مفهوم Draw می باشد . در ضمن این قطعه برای سازدهنی گام C نت نویسی شده است اما بر روی سازدهنی گام G اجرا شده است : راهنمای شما در این مورد شماره سوراخ ها می باشد .

HammerDiato1


هر یک از نت هایی که در تصویر فوق مشاهده می نمایید ارزش زمانی برابری (معادل 2 ضرب) دارند و از تکنیک فلاتر تانگینگ (به شکل On – and – Off ) برای عرضه آنها به شنونده استفاده شده است . وقتی که تسلطتان در اجرای این تکنیک بیشتر شد ، می توانید آن را در مورد نت هایی با ارزش زمانی یک ضرب (یا کمتر!) نیز به کار بگیرید . با نگاهی به نمونه های بعدی بهتر متوجه این قضیه خواهید شد .

این تکنیک را می توانید بر روی سازدهنی کروماتیک نیز اجرا نمایید . برای این که با صدای خاص این تکنیک بر روی سازدهنی کروماتیک آشنا شوید ، می توانید به این نمونه صوتی گوش دهید که به وسیله وینسلو یرکسا (Winslow Yerxa) بر روی یک سازدهنی کروماتیک 12 سوراخه با گام C اجرا شده است . علامت ستاره در کنار سوراخ شماره 6 به معنای تکنیک تانگ اسلپ (Tongue Slap) است و 3 ستاره ای که در کنار سوراخ شماره 9 می بینید به مفهوم اجرای تکنیک فلاتر تانگینگ به صورت On – and – Off (یا : In – and – Out ) می باشد .

HammerChrom1



همان طور که در این قطعه می شنوید ، تکنیک فوق به سه شکل متفاوت اجرا شده است : در بار اول صدای سازدهنی به طرز سریع و پیوسته و یکنواختی بین نت 9Draw و آکورد نهفته در زیرش جابجا می شود (این شکل از اجرای تکنیک فلاتر تانگینگ نسبت به بقیه موارد رایج تر است). در بار دوم تکنیک فوق با سرعتی کمتر اجرا شده و از کیفیتی گسسته و مقطع برخوردار است . و بالاخره در بار سوم نوازنده از سرعتی متغیر و غیر یکنواخت در اجرای این تکنیک بهره گرفته است : اجرای تکنیک در سرعتی نسبتا آهسته شروع می شود به تدریج سرعت بیشتری می گیرد .

در نمونه دیگری که بر روی همان نوع سازدهنی اجرا شده است ، نوازنده از این تکنیک برای نواختن نت سیاه 5Draw استفاده می کند و درواقع به جای نواختن این نت به شکلی ساده و معمولی ، از یک ضرب فاصله زمانی موجود برای نواختن این نت بهره گرفته تا آن را در ترکیب با آکوردهای زیرش به شنونده عرضه نماید . معمولا به نوازندگان تازه کار توصیه می شود آموختن تکنیک فلاتر تانگینگ را با آهنگ های ساده ای مانند نمونه قبلی شروع نمایند که در آنها تکنیک فوق بر روی نت هایی طولانی تر (با ارزش زمانی 4-3 ضرب) آغاز می شود و سپس بعد از این که به یک تسلط نسبی در اجرای این تکنیک دست یافتند ، می توانند آن را بر روی نت های کوتاه تر (معادل نت سیاه یا حتی کمتر) تمرین نمایند .
HammerChrom2



و بالاخره در نمونه سومی که می شنوید ، تکنیک فلاتر تانگینگ به طرز وسیع تر و گسترده تری در هر سه اکتاو سازدهنی کروماتیک استفاده شده است .
HammerChrom3



توجه داشته باشید که در دو نمونه قبلی ، تکنیک فوق تنها در مورد نت های سر ضرب (On Beat) به کار رفته بود ولی در نمونه فعلی ، به جز در مورد نت 10Draw ، در سایر موارد بر روی نت های ضد ضرب (Off Beat) اجرا شده است .

نمونه چهارمی که می شنوید ، بر روی یک سازدهنی کروماتیک 16 سوراخه (با گام C ) اجرا شده است و شما را با صدای حاصل از این تکنیک در اکتاو بم یک سازدهنی 16 سوراخه بیشتر آشنا می کند .
HammerLowChrom



در نمونه فوق نیز مانند نمونه قبلی ، تکنیک فلاتر تانگینگ هم به شکل سر ضرب و هم بر روی نت های ضد ضرب اجرا شده است .

یک نکته جالب در مورد این تکنیک آن است که نوازنده می تواند به جای تک نت (Single Note) از جفت نت ها (Double Notes) و انواع فواصل منقسم (Split Interval) مانند فاصله اکتاو (Octave) نیز استفاده نماید . مثلا گوشه سمت راست دهانش را "اندکی" بیشتر از حد معمول باز می کند تا وقتی که زبانش بر روی سازدهنی بر می گردد ، صدای تک نت تبدیل به صدای جفت نت شود . یا به جای این که بین تک نت و آکورد جابجا شود ، زبانش را در وضعیت لازم برای نواختن فاصله اکتاو تنظیم می نماید و بعد زبانش را از روی سازدهنی بلند می کند تا صدای سازدهنی در حالتی بین اکتاو و آکورد در نوسان باشد . یک نمونه کلاسیک از اجرای تکنیک فوق به شیوه اخیر قسمت پایانی آهنگ Rocker با اجرای لیتل والتر (Little Walter) است (سازدهنی دیاتونیک ، گام A ) که در آن صدای سازدهنی بین آکورد و فاصله موسیقایی تشکیل شده از دو نت 2Darw و 5Draw در نوسان است : دو نت اول این قطعه صوتی با تکنیک تانگ اسلپ (Tongue Slap) اجرا شده اند و در قسمت پایانی هم تکنیک فلاتر تانگینگ به شکلی که شرح دادیم به کار رفته است .

برای این تکنیک در منابع مختلف نام های دیگری هم ذکر شده است که عبارتند از :
Hammer - Feathered Tongue Blocking - Tongue Dabbing


2 - نوع Side – to – Side یا Sideways :
این تکنیک در واقع نوعی تانگ سوییچ سریع است بین دو سوراخی که در گوشه های سمت راست و چپ دهان قرار دارند . برای اجرای این تکنیک جهت تنفس نوازنده تغییری نمی کند ولی موقعیت زبانش بر روی سازدهنی به صورت مکرر بین دو وضعیت Right Tongue Block و Left Tongue Block تغییر می کند (در مورد این دو اصطلاح در قسمت اول این مقاله توضیح داده ایم) . حرکات سریع و دقیق زبان در این تکنیک به گونه ای تنظیم می شود که مسیر عبور جریان هوا به سرعت بین دو تک سوراخی که در گوشه های سمت راست و چپ دهان نوازنده قرار دارند جابجا شود . مثلا اگر دهان نوازنده به اندازه چهار سوراخ باز باشد می تواند با اجرای این تکنیک نت های 1Blow و 4Blow را به صورت متناوب و پشت سر هم اجرا نماید (و به همین شکل ، نت های 1Draw و 4Draw را) . این تکنیک هم مانند تکنیک قبلی فقط به روش تانگ بلاک قابل اجرا است و با روش پاکر نمی توان صدای منحصر به فرد حاصل از آن را ایجاد کرد .

Shimmer

در تصویر زیر تمرین ساده ای را مشاهده می کنید که نحوه اجرای تکنیک فوق را بر روی نت هایی با ارزش زمانی دو ضرب نشان می دهد . نمونه صوتی مربوط به این تمرین را دیوید برت (David Barrett) با یک سازدهنی دیاتونیک 10 سوراخه ( گام G ) اجرا کرده است . همانند تمرین قبلی ، علامت + نشانه Blow است و نبودن آن به مفهوم Draw می باشد . در ضمن این قطعه برای سازدهنی گام C نت نویسی شده است اما بر روی سازدهنی گام G اجرا شده است : راهنمای شما در این مورد شماره سوراخ ها می باشد .

ShimmerDiato


همانند نوع قبلی تکنیک فلاتر تانگینگ (نوع On – and – Off یا تکنیک Hammer ) ، برای تمرین بر روی این تکنیک هم لازم است با سرعت های پایین تر شروع نمایید و" به تدریج" سرعت خود را بالا ببرید . در حین تمرین عجله و شتاب به خرج ندهید و سرعت را فدای دقت نکنید ! در این جا هم لازم است که توجه دقیقی به وضعیت زبان بر روی سازدهنی داشته باشید و از تک نت بودن صداهایی که می شنوید اطمینان حاصل نمایید . البته می توانید به جای تک نت از جفت نت ها هم استفاده نمایید : در این حالت صدای متفاوتی از سازدهنی به گوش می رسد که در بخش مربوط به تکنیک موسوم به Chord Rake به آن اشاره خواهیم کرد .

معمولا از تكنيك فوق برای جابجا شدن سريع بين يك نت ثابت در دو اكتاو مختلف استفاده می ‌شود مانند نواختن متناوب نت های 1Blow و 4Blow در سازدهنی دياتونيك (که هر دو نت پایه سازدهنی هستند – ولی در دو اکتاو مختلف) اما اجرای فواصل مختلف نيز با کمک گرفتن از این تکنیک میسر است و زيبایی خاص خودش را دارد . یک نمونه متداول از حالت اخیر جابجا شدن سریع بین نت های 2Draw و 5Draw در سازدهنی دیاتونیک است که در آثار نوازندگان سبک سبک شیکاگو بلوز (Chicago Blues) به کرات شنیده می شود . به عنوان مثال به این نمونه صوتی با اجرای جری پورتنوی (Jerry Portnoy) گوش دهید که از تکنیک Sideways Fluuter برای جابجا شدن سریع بین نت های 2Draw و 5Draw بهره گرفته است (سازدهنی دیاتونیک 10 سوراخه ، گام A ) .

نام های دیگری که برای این تکنیک در منابع مختلف ذکر شده است عبارتند از :
Shimmer - Spread Thrill - Tongue Warble


و اما لازم است قبل از به پایان بردن این قسمت از مقاله ، نکته ای ذکر کنیم در مورد اسم های گوناگون این تکنیک که ممکن است برای هنرجویان سازدهنی قدری گیج کننده به نظر برسد :
همان طور که در مقاله مربوط به تکنیک های تانگ رول (Tongue Roll) و گراول (Growl) اشاره کردیم ، اصطلاح فلاتر تانگینگ (Flutter Tonguing) در بین نوازندگان سایر سازهای بادی (مانند فلوت ، ساکسفون و ترومپت) نیز مرسوم است و نمونه ای هم آوردیم از یک ویدیوی آموزشی مربوط به ساز فلوت که با عنوان Flutter Tonguing و به وسیله کنت اسمیت (Kenneth Smith) اجرا شده بود . اما این دسته از نوازندگان سازهای بادی ، اصطلاح فلاتر تانگینگ را برای اشاره به تکنیکی به کار می برند که ما آن را در وب سایت ایران هارمونیکا – به طور قراردادی – تکنیک تانگ رول (Tongue Roll) نامیده ایم . برخی از نوازندگان سازدهنی عقیده دارند که بهتر است اصطلاح فلاتر تانگینگ را در همان معنای متداول بین نوازندگان سایر سازهای بادی به کار ببریم و از به کار بردن اصطلاح تانگ رول برای این منظور پرهیز نماییم . یکی از نوازندگان طرفدار این رویکرد Winslow Yerxa است که به همین خاطر توصیه می کند برای اشاره به تکنیک On-and-Off Flutter Tonguing و همچنین تکنیک Side-to-Side Flutter Tonguing به ترتیب از دو اصطلاح ساده تر به نام های همر (Hammer) و شیمر (Shimmer) استفاده شود . نام های دیگری هم در منابع گوناگون برای اشاره به این تکنیک ها به کار رفته است که در ذیل مبحث مربوط به هر تکنیک از آنها یاد کردیم . لازم است هنرجویان سازدهنی که به مطالعه کتاب ها یا وب سایت های مرتبط با سازدهنی می پردازند ، از وجود این اسامی متفاوت آگاه باشند و بر اهمیت قراردادی بودن این نام گذاری ها واقف باشند . ترجیح قراردادی ما در وب سایت ایران هارمونیکا این است که از اصطلاحات Flutter Tonguing (یا در مواردی : Hammer و Shimmer ) برای اشاره به این تکنیک ها استفاده نماییم .

تکنیک کورد رِیک (Chord Rake)

این تکنیک مشابه تکنیک Sideways Flutter (یا تکنیک Shimmer) است با این تفاوت که نوازنده موقع جابجاکردن سریع زبان به دو طرف دهان، موقعیت زبان را بر روی ساز دهنی به گونه ای تنظیم می نماید که جریان هوا به جای یک تک سوراخ از دو سوراخ (یا بیشتر) عبور نماید و در واقع به جای جابجاشدن سریع بین دو تک نت بین دو جفت نت (یا آکورد) جابجا می شود . صدای خاصی که با این تکنیک ایجاد می شود یادآور صدایی است که از نواختن آکوردهای گیتار با حرکت دادن مضراب (Pick) در دو جهت بالا و پایین حاصل می شود.

ChordRake


جمع بندی و سخن پایانی

سوالی که برای بسیاری از نوازندگان مبتدی سازدهنی مطرح می شود این است که نواختن سازدهنی به روش تانگ بلاک "چه فایده ای دارد" ؟ و چرا برخی از نوازندگان مطرح سازدهنی به جای روش ساده تری مانند پاکر (Pucker) به روش پیچیده تری مانند تانگ بلاک (Tongue Block) روی می آورند؟ احتمالا با خواندن مطالب فوق تا حدی با منطق نهفته در اتخاذ این رویکرد نوازندگی آشنا شده اید .

در این مقاله در حدود ده عدد از تکنیک های قابل اجرا در روش تانگ بلاک را به شما معرفی کردیم که اغلب آنها موجب استفاده گسترده تر از قابلیت های آکوردی سازدهنی و افزایش غنای شنیداری اصوات حاصل از نواختن این ساز در زمینه یک بافت آکوردی (Chord Texture) منحصر به فرد می شود . همان طور که می دانید سازدهنی از معدود سازهای بادی است که از قابلیت نواختن آکوردها – هرچند به شکلی محدود – برخوردار است و نواختن آن به روش تانگ بلاک راهکارهای موثری برای به کار بستن این قابلیت ویژه سازدهنی در اختیار نوازنده قرار می دهد .

رایج ترین تکنیک از بین این ده تکنیک ، بی شک تکنیک تانگ اسلپ (Tongue Slap) است که در سبک های مختلفی از بلوز و کانتری گرفته تا موسیقی پاپ و کلاسیک کاربرد دارد . بسیاری از نوازندگانی که در اصل از روش پاکر (Pucker) برای نواختن سازدهنی استفاده می کنند ، در حین اجرا ممکن است نوع آمباشور (Embouchure) خود را از پاکر به تانگ بلاک (Tongue Block) تغییر دهند تا بتوانند از تکنیک تانگ اسلپ بر روی نت های مورد نظرشان استفاده نمایند . به عنوان مثال می توان از چارلی مک کوی (Charlie McCoy) ، پل باترفیلد (Paul Butterfield) ، هاوارد لیوی (Howard Levy) ، استیو بیکر (Steve Baker) ، آدام گاسو (Adam Gussow) و جیسون ریچی (Jason Ricci) نام برد که همگی برای استفاده از تکنیک فوق به روش تانگ بلاک متوسل می شوند .

البته می توان به جای تغییر دادن آمباشور ، در همان حالت پاکر باقی ماند و از تکنیک فِیک اسلپ (Fake Slap) برای نواختن آکوردهای اول هر نت استفاده کرد اما تا جایی که نگارنده این مطلب اطلاع دارد و در مصاحبه های انجام شده با نوازندگان مطرح سازدهنی خوانده و شنیده است ، این رویکرد طرفدار چندانی ندارد و اغلب نوازندگان بزرگ سازدهنی ترجیح می دهند برای این کار نوع آمباشور خود را به آمباشور مخصوص تانگ بلاک (Tongue Block Embouchure) تغییر دهند . در این مورد چند دلیل به ذهن متبادر می شود :
1 - صدای حاصل از تکنیک تانگ اسلپ واقعی با نسخه قلابی یا بدلی آن (فیک اسلپ) تفاوت نسبتا محسوسی دارد که برای گوش های آشنا قابل تشخیص است . بی شک تکنیک تانگ اسلپ واقعی از اصالت و زیبایی بیشتری برخوردار است .
2 - اجرای آکوردهای ضد ضرب در این حالت دشوارتر می شود (به خصوص در ترکیب با تکنیک فیک اسلپ) ، در حالی که در روش تانگ بلاک انجام این کار با استفاده از تکنیک های تانگ لیفت یا تانگ پول و صرفا با حرکت دادن زبان آسان تر صورت می گیرد .
3 – اصرار بر اجرای تکنیک فیک اسلپ به روش پاکر موجب می شود تا نوازنده سازدهنی از قابلیت اجرای فواصل موسیقایی مانند فاصله اکتاو (Octave) محروم بماند . چرا که قابلیت اخیر صرفا در روش تانگ بلاک وجود دارد و به هیچ وجه در روش پاکر قابل اجرا نمی باشد .

بنا بر مجموعه دلایل فوق ، به نظر می رسد نوازندگانی که قصد داشته باشند نواختن سازدهنی را به صورتی جدی تر دنبال نموده و بیشترین بهره را از قابلیت های اجرایی این ساز نصیب خود (و مخاطبانشان) نمایند ، بهتر است نواختن سازدهنی را به روش تانگ بلاک نیز یاد بگیرند تا حداقل بتوانند از تکنیک مهم و متداولی مانند تانگ اسلپ در اجرای آثارشان استفاده نمایند . ضمن این که آشنایی با روش تانگ بلاک به نوازنده امکان اجرای انواع فواصل موسیقایی مانند فاصله اکتاو (Octave) را می دهد که در روش پاکر به هیچ وجه امکان پذیر نمی باشد .

اما قابلیت های روش تانگ بلاک منحصر به استفاده از آکوردها نیست ! در قسمت بعدی این مجموعه از مقاله ها به بررسی تکنیک های دیگری در روش تانگ بلاک می پردازیم که عمدتا با اجرای فواصل موسیقایی گوناگون مانند فاصله اکتاو (Octave) سروکار دارند .

ترجمه و گردآوری مطالب : دلتا فریک – اردیبهشت 1391

سایر مطالب مرتبط با این مقاله :

روش تانگ بلاک (Tongue Block) – قسمت اول

روش پاکر (Pucker) در نواختن سازدهنی